Vijf stappen brachten beeldend kunstenaar Ellis Scheer tot een scherpe positionering

Beeldend kunstenaar Ellis Scheer gaf haar zakelijke ontwikkeling een boost door deel te nemen aan de Route Ondernemerschap van Cultuur+Ondernemen. Dankzij B hungry & get fed, de vijfstappenmethode van Marlies Leupen geeft ze nu zonder blikken of blozen een presentatie die de essentie van haar werk overbrengt. Een verhaal dat - heel belangrijk – goed blijft hangen in het hoofd van de luisteraar.

Ellis Scheer vertelt over haar werk

Ellis Scheer is beeldend kunstenaar. Ze maakt films, tekeningen en installaties. Hoe stelt ze zich sinds de training van Marlies Leupen voor?

Portret Ellis Scheer
Portretfoto Ellis Scheer
Ik ben Ellis en ik ben als goochelaarsdochter altijd geïnteresseerd geweest in andere werelden. Met mijn installaties probeer ik die werelden voor iedereen toegankelijk te maken

Dit verhaal spreekt meteen aan. Hoe heeft de trainingsdag met Marlies je hierbij geholpen?

“Voor mij was het een eye-opener dat je je verhaal beter niet meteen met je wapenfeiten moet beginnen. Natuurlijk ben je geneigd dat te doen: ik ben Ellis en dit is wat ik maak. Maar als de luisteraar de context verder niet kent, dan kan diegene wat je vertelt nog niet plaatsen. En dan blijft het niet hangen. De luisteraar weet niet wat hij met de informatie moet. Je moet dus altijd eerst zorgen voor een haakje, waarmee je de aandacht van de luisteraar trekt. Daarna kun je verder de diepte in duiken.”

Wat zorgde ervoor dat dit kwartje bij jou viel?

“Het luisteren naar de pitches van anderen was voor mij erg leerzaam. Door goed na te gaan wat het verhaal van de ander met mijn luisterende hoofd deed, merkte ik aan den lijve wat wel of juist niet werkt. Marlies vroeg steeds gericht aan de luisterende deelnemers wat er met hun energie gebeurde tijdens het verhaal van de ander: was de energie hoog, of dwaalden we juist af? Dat redeneren vanuit het luisterende hoofd van de ander sprak me aan. En als ik nu zelf een verhaal voorbereid, denk ik daar nog steeds aan terug.”

Zijn er nog andere lessen die je nu nog in je dagelijkse praktijk gebruikt?

“Tijdens het voorbereiden van mijn pitch als huiswerk voor de trainingsdag, gebruikte ik Marlies’ techniek over flatgebouwen. Dat wil zeggen dat je je verhaal als een flat opbouwt. Wat komt op de eerste verdieping, wat op de tweede, en zo verder. Dat hielp me om mijn verhaal op een logische manier op te bouwen. Doordat je de losse ‘verdiepingen’ op een rij zet, kun je ook makkelijk schuiven met de onderdelen van je verhaal en ze scherper onderscheiden van elkaar. Tijdens het schrijven merkte ik dat ik meerdere flatgebouwen nodig had: één voor het verhaal voor mij als kunstenaar, en één over een specifiek project waar ik aan werk. Het op zo’n manier naar mijn eigen verhaal kijken - alsof het een flatgebouw is - helpt me om afstand te nemen en er beter met een blik van een buitenstaander naar te kijken.”

Wat is jouw tip voor andere kunstenaars en creatief ondernemers?

“Neem geen genoegen met wat het eerst in je hoofd opkomt. In mijn geval was dat: ik wil mensen een nieuw perspectief bieden. Maar dat is veel te algemeen. Dat zegt een luisteraar nog niet zoveel. Als je dieper graaft komt er altijd wel een drijfveer naar boven. Iets dat jouw verhaal ook echt jouw verhaal maakt. Stel jezelf dus steeds weer de waarom-vraag, en stop pas als je echt niet meer verder kunt. Dan heb je je persoonlijke invalshoek te pakken.”

Marlies Leupen over haar training over de vijfstappenmethode:

Knipsel foto Marlies Leupen
Foto door: Kevin Hagens

“Het verplaatsen in het luisterende hoofd van een ander kan erg lastig zijn als je in je eentje je verhaal voorbereidt. En kunstenaars werken vaak in hun eentje aan een idee. Je zit er dan zo met je neus bovenop, dat zo’n verhaal heel groot wordt in je hoofd. Het wordt een complex geheel met wel honderd vertakkingen.
Daarom ligt de focus in de training op het luisteren: wat gebeurt er met jou als je luistert naar de pitch van een ander? Waar gaat je energie omhoog, en waar juist omlaag? Door daarbij stil te staan, ben je ook alerter op wat je kunt aanscherpen in je eigen verhaal.”

Hoe kwam jij zelf tot dit inzicht?

“Als ik vroeger een verhaal vertelde, dan beeldde ik me in dat ik een cassettebandje in iemands hoofd kon stoppen. Op die manier zou diegene al mijn gedachten en de context daarvan in één keer begrijpen. Maar ik besefte ook dat het natuurlijk niet zo werkt. Een luisteraar mist achtergrondinformatie. Om ervoor te zorgen dat je verhaal blijft hangen, ook zonder dat cassettebandje, moet je de luisteraar helpen door een kapstok voor je verhaal aan te bieden.”

Wat vond je van Ellis’ verhaal?

“Voor deelnemers voelt het vaak vreemd om pas in stap vier van het verhaal met wapenfeiten te komen. Ellis liet heel mooi horen hoe dat wel degelijk op een natuurlijke manier kan. Haar pitch leek er echt één uit de schoolboeken. Dat zorgde voor een wow-effect, en gaf de anderen ook een mooi inzicht van hoe je een verhaal aan de hand van de vijf B hungry & get fed stappen op kunt bouwen.

Voor een goede pitch is niet één perfecte manier. Er zijn allerlei factoren die een rol spelen: wat is het doel van je pitch? Voor wie houd je 'm? Waar zit je zelf in je ontwikkeling? Die vijf stappen helpen je om alle belangrijke ingrediënten voor je verhaal te verzamelen en aan de hand daarvan een pitch op maat samen te stellen. Zo kom je tot een verhaal met effect.”

Wat is jouw belangrijkste tip voor andere kunstenaars en creatief ondernemers?

“Gooi de ramen en deuren open, kook een pan soep of bak een taart, en probeer je verhaal op anderen uit. Nodig buren, vrienden, familie en collega’s uit en pitch! Hoe vaker, hoe beter. Wanneer je in je eentje met je verhaal bezig blijft, is het risico dat je eindeloos met komma’s en punten blijft schuiven. Juist van hardop vertellen leer je heel veel. En vraag ook om feedback: wat bleef hangen uit het verhaal, en waar dwaalde je publiek af? Zo krijg je meer gevoel voor de luisteraar en scherp je wat je vertelt steeds verder aan.”

Waarom is goede voorbereiding zo belangrijk, volgens jou?

“Als je een beetje handig kunt vertellen, en dat herken ik zelf ook wel, dan ben je geneigd te denken dat het verhaal vanzelf wel komt. Maar als je echt iets wil bereiken bij de luisteraar of lezer - bijvoorbeeld een samenwerking, opdracht of subsidie - is het noodzakelijk om daar optimaal op voor te sorteren. En dat vraagt om voorbereiding. Wees nieuwsgierig naar wat een buitenstaander nodig heeft om zich een beeld van jouw verhaal te vormen. De vijfstappenmethode helpt je om afstand te nemen en je eigen verhaal te bevragen. En ga dan aan de slag: schrijf, schrap en schuif. Als je verhaal op hoofdlijnen in de steigers staat: bak die taart en kijk hoe luisteraars die je vertrouwt op je verhaal reageren. Zo bouw je aan jouw unieke en samenhangende positionering. Eentje die bij de ander beklijft.”

Mede mogelijk gemaakt door het Europees Sociaal Fonds

Lees er meer over