Cultuur+Ondernemen

Stichting Cultuur+Ondernemen is hét kenniscentrum voor ondernemerschap in de cultuursector. Lees meer of plan direct een oriëntatiegesprek.

Route Ondernemerschap - van kunstenaar naar creatief ondernemer

Verslag 1e bijeenkomst - Wat is je verhaal?

Een serie van 4 bijeenkomsten over jouw weg naar ondernemerschap langs de haltes van je eigen verhaal, je financiering, je doelgroep en in beeld blijven.

Door Joost Heinsius

Bijeenkomst 1: Wat is je verhaal?
De eerste bijeenkomst op 29 mei is helemaal gewijd aan je eigen visie en verhaal: waarmee onderscheid jij je van de rest? Zo’n 35 beeldend kunstenaars, ontwerpers, theatermakers en musici kwamen uit het hele land op een warme middag bij elkaar om een nieuw verhaal over zichzelf te leren vertellen.

‘Niets zonder een verhaal’
Rajae El Mouhandiz heeft haar eigen verhaal met vallen en opstaan opgebouwd in de loop van 22 jaar. En nu kan ze eindelijk van haar werk leven. Van de aanwezigen is dat een minderheid, veel mensen hebben er een baan bij.

Op haar 16e begon ze op het conservatorium en nu noemt ze zichzelf een fluïde artiest. Bij elk artistiek verhaal zoekt ze het best passende medium: of het nu muziek is, theater of film. Sinds ze het huis uitging omdat ze muziek wilde studeren en dat thuis niet mocht, is ze telkens nieuwe grenzen overgegaan. Nu noemt ze haar kracht: anders zijn.

Bestaansrecht hebben als kunstenaar bestaat volgens Rajae uit 4 onderdelen:

  • Je artistieke werk
  • Een eigen signatuur hebben
  • Zelf-lerend vermogen ontwikkelen
  • Een aanwinst zijn voor de sector

Maar hoe ontwikkel je dat bestaansrecht? Rajae omschrijft het als een driebaansweg: de eerste baan is een manier om geld te verdienen, bijvoorbeeld via bijbanen. Dat heeft ze heel veel jaren gedaan. De tweede baan bestaat uit haar artistieke werk. En de derde baan is het ontwikkelen van zelf-lerend vermogen. Je moet regelmatig uitzoomen van je leven nu om te bedenken hoe je iets nieuws kan ontwikkelen of het beter doen dan nu. Je moet leren hoe een buitenstaander naar je kijkt. Rajae is 2 jaar gaan studeren aan de Universiteit van Cambridge en bij een design thinking bureau in New York en heeft haar eigen onderzoek gedaan onder de Maghreb-doelgroep. Zij heeft onderzoek gedaan naar de kunst- en cultuurbehoefte van Nederlandse jongeren met een Marokkaanse achtergrond.

En hoewel ze al jaren bezig was fondsen en instellingen te overtuigen van het belang van diversiteit, komen na dat onderzoek opeens de fondsen en instellingen naar haar toe. En mag ze de Raad voor Cultuur adviseren. Bezoektip: het kenniscafé over diversiteit op 15 juni.

Ondernemerschap kan niet zonder een verhaal. Maar alleen vertellen over je artistieke werk is niet genoeg. Een verhaal gaat over urgentie, over wat je aan het hart gaat en wat pijn doet, wat anders is, over je losweken van de conventies.

Een laatste tip: doe niets meer voor niets. De sector ondermijnt zichzelf door regelmatig voor niets te werken!

De kracht van storytelling
Elsemiek Meijs is zo’n buitenstaander, afkomstig uit het bedrijfsleven en waar het gaat om effectiviteit en performance. Maar als manager bij o.a. KLM en Independer kwam ze erachter dat alleen rationele doelen en prachtige productkenmerken niet genoeg zijn om mensen te overtuigen. Mensen willen ergens in kunnen geloven. Het verhaal over het waarom van je werk is belangrijker dan wat je precies doet en hoe je dat doet. Verhalen komen tot leven door emoties, niet door feiten.

De beste verhalen combineren iets van jouzelf, de inhoud van wat je doet en de verhalen van je publiek. Want de overlap tussen jouw verhaal en dat van je publiek bepaalt of ze je wat gunnen. Je publiek wil herkenning vinden. En tevens horen wie je bent en waarom je daar voor hen staat. Als je mensen een persoonlijk verhaal vertelt, gaan mensen eerder mee in je verhaal en zijn ze minder kritisch. 



De universele basis voor elk persoonlijk verhaal is De Reis van de Held. In dat verhaal worden hogere waarden aangesproken zoals liefde en gemeenschap. De Held gaat een uitdaging aan, ontmoet een mentor met wijze lessen, overwint weerstand, lijkt gewonnen te hebben maar krijgt tegenslag die hem machteloos maakt, herinnert zich net op tijd een wijze les, toont karakter en komt gelouterd uit de strijd. Elsemiek geeft 4 vuistregels voor je verhaal:
1.     Denk net als een scriptschrijver in beelden en emoties
2.     Je verhaal draait om een streven, een probleem of een dilemma
3.     Laat mensen (je publiek) onderdeel zijn van je verhaal
4.     Leer eerst de verhalen van je publiek kennen voor je je verhaal gaat vertellen: eerst luisteren dan praten. Daarmee creëer je overlap tussen hun verhaal en het jouwe en win je vertrouwen.

Veel meer materiaal over storytelling vind je hier: http://www.storytellingacademy.nl/studiemateriaal.html.  

Hoe ga je de wereld mooier maken?
Ernst Houdkamp laat de hele zaal van richting veranderen en stelt in hoog tempo een groot aantal vragen. Met opzet, want - zoals hij zegt - ik zorg eerst voor meer chaos voor ik ga structureren. Zo vraagt hij bijvoorbeeld naar je favoriete activiteit als 10-jarige en naar je belangrijkste niet-professionele prestatie uit je eerste 25 levensjaren. Dat doet hij om een verbinding te maken tussen je persoonlijke en je professionele verhaal: je persoonlijke businessmodel gaat over de waarde die jijzelf toevoegt, je professionele businessmodel over de waarde van je producten en diensten. En wat is jouw sleutelmoment? Wanneer en waardoor werd duidelijk wat je wilde gaan doen in het leven?

Tenslotte vraagt hij iedereen om in tweetallen de Gouden Cirkel van Simon Sinek in te vullen.


De kern is waarom je doet wat je doet, dan volgt de manier waarop je dat doet en dan pas wat je precies doet. Zeer levendige gesprekken volgen. Iedereen is aan het denken gezet over zijn of haar eigen verhaal: waarom doe ik wat ik doe, wat is de verbinding tussen mijn eigen persoonlijke verhaal en mijn werk, hoe maak ik de wereld mooier?

Hoe verder?

En dan heb je je eigen verhaal, maar vervolgens? Je hebt geld nodig om je verhaal te realiseren, om je project uit te voeren, om te investeren. Wat is voor jouw verhaal de goede financieringsmix? Daarover ging de tweede bijeenkomst op 12 juni.

In de derde bijeenkomst wordt de markt verkend. Als ondernemer is het van levensbelang om je markt in kaart te brengen. Wie kom je tegen op jouw reis? Welke mensen wachten op jouw werk?

En in de vierde bijeenkomst is het thema: hoe blijf je zichtbaar. En dan vooral op social media. Hoe bereik je bestaande en nieuwe klanten? Hoe vergroot je jouw netwerk? 

Joost Heinsius is cultureel adviseur. Voor zijn onderneming Values of Culture & Creativity schrijft hij onder meer over de verbindingen tussen kunst en samenleving; over het samenspel en de spanning tussen artistieke, sociale en economische waarden. 

Deel deze pagina

Wat Cultuur+Ondernemen kan doen voor kunstenaars, culturele organisaties en bedrijven

Bekijk ons productoverzicht