Cultuur+Ondernemen

Stichting Cultuur+Ondernemen is hét kenniscentrum voor ondernemerschap in de cultuursector. Lees meer of plan direct een oriëntatiegesprek.

Financieel Ecosysteem Cultuur

"Het is juist zo mooi om als private investeerder ervaring en kennis te delen"

Wie voor zijn/haar culturele organisatie op zoek is naar financiering, denkt wellicht als eerste aan subsidies, crowdfunding of leningen. Cultuur+Ondernemen legt in een serie artikelen de aandacht op een andere optie: private investeerders oftewel business angels. Deze keer spreken we modeontwerper Ilja Visser en één van haar informele investeerders.

beeld uit de ready-to-wear collectie van Ilja

 

Na haar faillissement vorig jaar heeft modeontwerper Ilja Visser even getwijfeld: moest ze misschien een ander vak kiezen? Maar al gauw begon het weer te kriebelen. Een eigen label vindt ze het allerleukste wat er bestaat en niet onbelangrijk: ze is er goed in. In de tien jaar na de modeacademie heeft ze al enorme successen bereikt, zo was ze met haar label Ilja toegelaten tot de officiële kalender in Parijs. Maar om een nieuw label te beginnen heb je geld nodig. “En terwijl ze je in Amerika feliciteren met een faillissement, rust er hier in Nederland nog altijd een taboe op”, vertelt ze. “Bij een bank hoefde ik niet aan te kloppen. Ik heb het niet eens geprobeerd. Ik wist meteen dat ik het moest zoeken bij private investeerders.”  

Persoonlijke klik

Via via kwam Ilja Visser in contact met een investeerder die veel ervaring heeft in de mode-industrie en zelf een groot modemerk hielp opzetten. De eerste ontmoeting was er meteen een persoonlijke klik. “Een investering doe je vaak op basis van een individu”, vertelt haar investeerder die niet bij naam genoemd wil worden. “Ilja heeft de kracht om mensen met zich mee te krijgen, die energie hangt om haar heen. Zij heeft een gunfactor.” Hij vroeg haar naar haar toekomstplannen en wat ze daarvoor nodig had. Haar faillissement vond hij juist een toegevoegde waarde: “Ze heeft het diepste punt van het putje gezien. Het is een heel moeilijke tijd voor haar geweest maar dat zal haar zeker extra motiveren. Ik vind een faillissement niet bepalend voor iemands talent, het kan een zinvolle ervaring zijn.”  

Overtuigingskracht

beeld uit de ready-to-wear collectie van Ilja

Toch gingen er nog weken voorbij met koffie-afspraken, telefoontjes en mailtjes voordat hij definitief ja zei. Hij twijfelde omdat hij nog niet eerder geïnvesteerd had in een startup. “Er is in die beginfase een groter risico want het product moet zich eerst nog bewijzen”. Het was de overtuigingskracht van Ilja Visser die hem over de streep trok. “She doesn’t take no for an answer”, zegt hij lachend, “ze gaat gewoon door”. Hij ziet dat als en belangrijke eigenschap voor een ondernemer: mensen in jou te laten geloven. “Ik dacht: Als haar dat bij mij lukt, dan lukt dat bij anderen zeker ook.” Ook Ilja Visser zelf ziet overtuigingskracht als onmisbaar voor een ondernemer. “Als je anderen niet kunt overtuigen, hoe kun je dan dagelijks jezelf overtuigen?” Toch heeft ook zij dat gaandeweg moeten leren. Ik kreeg tips hoe ik dingen overtuigend kan vertellen en hoorde het ook als ik het niet op de goede manier deed. Ik moet er bijvoorbeeld op letten niet af te dwalen en alleen informatie te vertellen die er toe doet.”  

Risico

Zo’n investering blijft natuurlijk een gok en als het hem echt om het geld zou gaan zou hij niet zo snel in en startup investeren, geeft haar investeerder toe. Het is risico-kapitaal en maar weinig investeerders willen dat risico lopen. “Je zult zien, dan hebben we straks succes en dan staan ze in een keer allemaal aan de deur te kloppen. Terwijl dit juist het moment is waarop investeerders het hardst nodig zijn.” Maar hij snapt ook goed dat anderen het niet doen: “Het is 100 procent risico.” Het zou volgens hem een goed idee zijn als de overheid met een soort risicograaddekking zou komen voor private investeerders zodat er wat meer steun is als het mis gaat. ”Ik weet zeker dat veel meer private investeerders dan wel zouden willen samenwerken met startups.” Maar zo ver is het nog niet, dus houdt hij er rekening mee dat hij zijn geld kwijt is en daar ligt hij niet wakker van. Dat kan altijd gebeuren, zeker in de mode-industrie.” Als het mis gaat moet je dat volgens hem accepteren, opstaan en opnieuw beginnen. “Een investeerder moet sowieso heel veel geduld hebben. Het is geen aandelenbeurs. Het geld dat ik nu inleg kan ik niet aan het einde van het jaar kan incasseren.” Ilja Visser is hem dankbaar voor die houding: “Fijn dat er dit soort mensen zijn die een beginfase willen ondersteunen, dat vind ik iets heel moois.”  

Positief advies leenaanvraag

Niet afhankelijk zijn van één soort geldverstrekker is voor Ilja Visser overigens ook heel belangrijk, zeker in de beginfase. Om het risico te spreiden ging ze daarom niet alleen op zoek naar private investeerders maar vroeg ze op advies van Cultuur+Ondernemen ook een lening aan bij het Fonds Cultuur+Financiering. "Wij zagen dat de leerpunten die hebben geleid tot het faillissement waren aangepakt”, zegt Renate Timmer, adviseur bij Cultuur+Ondernemen. “En de investeerders waren bereid om ten behoeve van een lening nog een extra risico aan te gaan.” Dat laatste was belangrijk bij de beoordeling van de leningaanvraag. “We zijn blij dat het Fonds Cultuur+Financiering uiteindelijk positief heeft beslist op de aanvraag en dat Ilja dankzij de inbreng van de investeerders ook vreemd vermogen in de vorm van een lening heeft kunnen aantrekken."  

Geld, maar ook invloed

Een belangrijk motief voor haar investeerder is ook dat hij zelf iets kan toevoegen. “Voor mij werkt het niet om ergens geld in te investeren en dan over een jaar eens te kijken hoe het gaat, nee dat vind ik niet leuk. Ik wil er zelf kennis en netwerk in kunnen leggen.” Hij ziet zichzelf dan ook nadrukkelijk als een informele investeerder. “Ik wil niet het kopje investeringsmaatschappij boven mij hebben hangen.” Hij vindt het pionieren een leuke fase om bij betrokken te zijn. “Er liggen heel veel kansen en je kan een bedrijf nog vormen en structuur geven. Daarna worden de teams groter en wordt het veel meer management in plaats van ondernemen.” Ilja is blij met de adviezen van haar investeerder. “Het is heel fijn als iemand geld meebrengt, maar het is nóg fijner als het een combinatie is van geldinvestering en kennis. Dat is bij hem zeker het geval.” Met hem kan ze sparren over hoe ze kan groeien en hij komt met voorbeelden en feiten. “Dat is gewoon ideaal!” De investeerder van Ilja Visser heeft bijvoorbeeld veel ervaring in e-commerce: “Veel modebedrijven zijn failliet gegaan omdat ze niet alert zijn geweest op de online ontwikkelingen. Ik vind het leuk om juist met die ontwikkelingen te helpen.”  

Spanningsveld

Haar investeerder gelooft heilig in die combinatie van geld en expertise. “Er zijn ook veel ondernemers die geld lenen van familie, waarna er verder niet meer naar ze wordt omgekeken.” Dan staat een ondernemer er volgens hem best alleen voor. “Terwijl het juist zo mooi is om ervaring en kennis mee te nemen als investeerder.” Dat roept wel de vraag op over het spanningsveld tussen de autonomie van de kunstenaar en de bemoeienis van de investeerder. Ja, dat spanningsveld is er, beaamt hij. “Een creatief iemand kan ongelooflijk creatief zijn de hele dag, maar het moet ook een bepaalde commerciële waarde gaan krijgen.” Zo heeft hij Ilja Visser bijvoorbeeld geadviseerd haar collectie kleiner te maken om de commerciële waarde te vergroten. “Een kleine collectie maakt het makkelijker om door het jaar heen te vernieuwen en dat past in de nieuwe trend in de mode waarbij de seizoenen vervagen.” Ilja staat er heel erg open voor dit soort adviezen, ervaart hij. “Zij weet ook dat het moet verkopen. Als het niet verkoopt ben je snel uitgesproken. Dan hangt haar werk heel mooi en artistiek tegen de muur, maar dan blijft het daar ook hangen.” Ilja Visser: “Ik ben het kunstenaarshokje een beetje voorbij.” Toen ze van de academie kwam hield ze daar nog erg aan vast, maar ze leerde de afgelopen jaren veel over de zakelijke kant. “Ik weet inmiddels waar ik zelf voor sta en wat ik aan creativiteit moet inleveren om als label te kunnen groeien. Ik zie dat niet als verlies maar als winst.”  

Haute couture vs commercie

beeld uit de ready-to-wear collectie van Ilja

Het is volgens Ilja Visser niet gebruikelijk te switchen van haute couture naar commercieel werk. “Er wordt gauw in hokjes gedacht, terwijl het allebei iets moois heeft. Het is heel mooi om een item in aantallen van 1000 stuks te produceren en wereldwijd te verkopen, maar het is ook heel mooi om één jurk zes keer te maken net zo lang tot ie goed is en op één vrouwenlichaam past.” Haar contacten met de haute couture-wereld zijn nog warm en ze sluit niet uit dat ze daar ooit terugkeert, maar voorlopig richt ze zich op de ready to wear-collecties. Natuurlijk voelt ze de verantwoordelijkheid om haar investeerder financieel niet teleur te stellen. Maar de druk vanuit haarzelf is minstens zo groot. “Ik wil zelf het allermeest dat het slaagt en dat het heel groot wordt.” Volgens haar investeerder maakt juist die achtergrond in de haute couture het werk van Ilja Visser zo onderscheidend: “Die creativiteit zie je terug in de ready to wear-collecties.” Hij zou het fantastisch vinden als ze een bekende naam wordt in de mode-industrie. “Ik vind dat zij een podium verdient.”  

Treedt naar buiten, maak contact!

Als je Ilja Visser en haar investeerder los van elkaar vraagt naar tips voor ondernemers geven ze allebei exact hetzelfde antwoord: netwerken! Zorg dat je heel veel mensen ontmoet, ga naar borrels en bijeenkomsten, houd je oren en ogen open. “Soms is dat wel lastig te combineren met het ontwerpen”, zegt ze, “want als je het goed wilt doen heb je aan het netwerken een dagtaak”. Zij besteedt er ongeveer 10 uur per maand aan, en als de investeerder eenmaal binnen is kost het ook nog tijd en aandacht om de contacten goed te onderhouden. Haar investeerder ziet vaak ondernemers die in een moeilijke fase zitten en zich dan juist opsluiten in zichzelf, zonder geld. Juist dan moet je de knop omdraaien en naar buiten treden. “Praat met zoveel mogelijk verschillende mensen, vaak komt er via via iemand op je pad. Zo zal je uitkomen waar je heen wilt, dat weet ik zeker.”  

---     

Artikelen uit de reeks Private Investeerders

Cultuur+Ondernemen draagt bij aan een gezond Financieel Ecosysteem Cultuur. In de aankomende periode besteden we meer aandacht aan verschillende personen uit dit ecosysteem. In het ecosyteem staat de verbinding tussen kennisdeling, netwerken en financieringsmogelijkheden centraal.

 

Deel deze pagina

Wat Cultuur+Ondernemen kan doen voor kunstenaars, culturele organisaties en bedrijven

Bekijk ons productoverzicht