Cultuur+Ondernemen

Stichting Cultuur+Ondernemen is hét kenniscentrum voor ondernemerschap in de cultuursector. Lees meer of plan direct een oriëntatiegesprek.

Frisse Blikken - De rollen van de kunstenaar

Verslag 3e bijeenkomst - De kunstenaar als maker

De blik van een kunstenaar kan van grote waarde zijn voor een bedrijf. Maar hoe zet je jezelf in de markt? Hoe zorg je ervoor dat je zichtbaar bent? Dat zijn vragen die tijdens de derde bijeenkomst van de serie Frisse blikken centraal staan.

Krista Heijster van Cultuur+Ondernemen legt kort de achtergrond van de middag uit: “Wij zien steeds meer partners die niet uit de cultuursector komen: er zijn zoveel mogelijkheden en kansen voor kunstenaars. De behoefte aan creativiteit is enorm.” Tijdens deze bijeenkomst wordt onderzocht hoe je als kunstenaar slim op die behoefte in kunt spelen. Wat zijn belangrijke stappen die je kunt zetten? En wat moet je absoluut niet doen?

Meebewegen is goed, maar wel op jouw voorwaarden

De inspirator

Karin Mommers van Operatie Frisse Peper leidt, net als de vorige keren, de bijeenkomst. Zij kondigt de eerste spreker aan: Erik van Duijvenbode, danser, coach en eigenaar van Kunstkern. Met behulp van zijn achtergrond als danser ontwikkelt en realiseert hij kunstprojecten binnen organisaties. Hij werkt daarin bijvoorbeeld samen met bedrijven als Humanitas en DSM. Van Duijvenbode: “Een toegepaste praktijk kan onzekerheid met zich meebrengen. Je moet tenslotte goed luisteren naar wat die ander precies zoekt. Vervolgens moet je bedenken hoe jij je daartoe verhoudt.” Als kunstenaar kan zo’n nieuwe ‘rol’ soms best even lastig zijn, geeft hij toe. Erg belangrijk is het daarom om in zo’n situatie van jezelf te weten wat je kernwaarden zijn en wat jou drijft als kunstenaar. Hij geeft advies: “Stel jezelf de volgende vragen: ‘Waar sta ik voor? Waar ga ik voor? Waar bellen ze mij voor?’” 

Wat zijn eigen kernwaarden zijn? Vrijheid, schoonheid en ontwikkeling, somt Van Duijvenbode zonder haperen op. Neem de tijd en bedenk voor jezelf welke drie kernwaarden op jou van toepassing zijn. Denk na over het verhaal erachter: wat zegt een bepaalde waarde precies over jou en het werk dat je maakt? Als je het verhaal helder hebt, is het belangrijk om kansen te zoeken en te creëren.

Erik van Duijvenbode laat de deelnemers een oefening doen waarbij ze een kernwaarde (beschreven op de kaartjes) moeten zoeken die bij hen past en uitleggen waarom ze voor deze kernwaarde gekozen hebben.

Zijn website ziet hij als online visitekaartje. “Het helpt om te laten zien dat ik een professional ben, maar door echt in gesprek te gaan bereik je veel meer.” Hoe ga je precies zo’n gesprek in, vraagt een van de deelnemers. Erik van Duijvenbode: “Altijd met een rechte rug, en met het idee: ‘Ik vind dit gaaf, ik wil dit binnenhalen.’ Twijfels bespreek je maar met je vriend of vriendin.” Er wordt geknikt en er klinken instemmende geluiden, hier kunnen de deelnemers wat mee.  

De opdrachtgever

Dan is het woord aan ‘de opdrachtgever’: Pascalle Rijper, ze werkt als Learning & Development Specialist bij Bugaboo, een producent van kinderwagens en koffers. Ze houdt zich in haar werk bezig met de ontwikkeling van het personeel: hoe kun je er bijvoorbeeld voor zorgen dat medewerkers beter samenwerken? Ze is in haar functie altijd op zoek naar interessante kunstenaars die met hun werk een waardevolle toevoeging kunnen bieden aan een training of een interventie.  

Pascalle Rijper

“Meebewegen is goed, maar wel op jouw voorwaarden,” zegt Pascalle Rijper. Vergeet niet, gaat ze verder, om voor je kernwaardes te blijven staan. Ga niet onnodig meebewegen met de opdrachtgever. Dat heeft zo’n opdrachtgever namelijk zo door, aldus Rijper. Daarbij: het is ook niet nodig. Een bedrijf roept juist de hulp van ‘de kunstenaar’ in vanwege zijn kwaliteiten om buiten de kaders te denken. Rijper: “Het klinkt misschien gek, maar ik weet het zelf vaak ook nog niet precies. Om helder te krijgen wat ik zoek wil ik graag wedervragen krijgen van jullie. Stel de vraag achter de vraag,” zegt ze.  

Het klinkt zo simpel: je kernwaardes benoemen en die helder formuleren naar de opdrachtgever toe. Maar hoe doe je zoiets nou precies? Rijper adviseert de deelnemers om vooral de telefoon te pakken en een afspraak te maken. Dat klinkt spannend, maar één op één contact werkt toch echt het best. Voor je een afspraak maakt is het wel aan te raden om je website op orde te hebben, want daar kijkt een opdrachtgever zeker naar. Rijper: “Je site is toch een interactief visitekaartje, daar haal ik al meteen veel uit.” Als het gaat om tarieven is ze kort: doe niks gratis, neem jezelf serieus. Dat kan zij als opdrachtgever alleen maar waarderen. Rijper: “Ik wil vooral het idee hebben dat jij weet wat je doet. Als ik daar een paar honderd euro meer voor betaal, is dat geen probleem.”  

Het is ook echt niet erg als je nog niet meteen een doorwrocht plan klaar hebt, je mag best nog zoekende zijn, stelt Rijper. Uit de zaal klinken opgeluchte geluiden. Rijper: “Je hoeft echt niet gelijk een business case in elkaar timmeren. Daarmee laat je mij juist zien dat je ‘vastzit’ inside the box. Je mag mij best een spiegel voorhouden, graag zelfs.”  

Deelnemers uitgelicht

Nanette Smeets, illustrator en grafisch ontwerper, eigenaar van Inktvogel
Visual storytelling in business, dat is wat ik doe. Organisaties en zelfstandigen bied ik een beeld bij hun verhaal: ik schep orde in de chaos. Ik zoek niet naar een plaatje bij een praatje, maar naar een origineel beeld dat inzicht geeft. “Ik merk dat het soms best lastig is om mijn markt te vinden. Voor opdrachten heb ik vaak contact met de communicatieafdeling van een bedrijf. Ik ben naar deze bijeenkomst gekomen omdat ik benieuwd ben hoe je je creatieve houding in zo’n proces kunt behouden. Ik vind dat soms namelijk best lastig.”

Linda Bais, fotograaf en docent
“Ik realiseer mij dat ik te lang gefocust was op mijn inkomsten. Hierdoor was ik een beetje vergeten waarom ik doe wat ik doe. Door een coachingstraject van Cultuur+Ondernemen ben ik vorig jaar op een ander spoor gekomen. Maar mijn vraag blijft: hoe zorg ik ervoor dat ik structureel meer geld ga verdienen als fotograaf? Je kernwaardes formuleren, dat lijkt mij heel goed. Ik weet ook wel wat mijn kwaliteiten zijn, maar de tijd ontbreekt om het allemaal op een rij te zetten.”  

Francy van den Heuvel, theatervormgever
“Een tijdje ben ik op allerlei zijpaden beland. Maar nu ben ik weer terug in het vak, en ik vind het heerlijk. De boodschap die ik van deze bijeenkomst meeneem is: ‘Ga ervoor!’. Ik denk dat het heel belangrijk is om te gaan staan voor dat wat jij goed kan als kunstenaar. Ik heb net een opdracht gekregen van de Cliniclowns, dus ik ben vol goede moed.”    

Deel deze pagina

Wat Cultuur+Ondernemen kan doen voor kunstenaars, culturele organisaties en bedrijven

Bekijk ons productoverzicht