Cultuur+Ondernemen

Stichting Cultuur+Ondernemen is hét kenniscentrum voor ondernemerschap in de cultuursector. Lees meer of plan direct een oriëntatiegesprek.

Adviestraject voor kunstenaars en makers in de zorg

Van droom naar werkelijkheid

Anke Purmer en Cara Stolp volgden twee jaar geleden een adviestraject bij Cultuur+Ondernemen. Bij de oefening over toekomstdromen schreven ze beiden, apart van elkaar, op dat ze nog wel eens een handboek wilden schrijven over theater maken met mensen met een verstandelijke beperking. Dat boek is vorige week uitgekomen: Zure Bommen en Bonbons. Hier vertellen ze over de totstandkoming en wat ze ermee willen bereiken.

Al zes jaar werken Anke en Cara samen bij Theatergroep Eenhoorn, een groep die als dagbesteding onderdeel is van zorginstelling Esdégé-Reigersdaal. Ze vreesden twee jaar geleden bij een bezuinigingsronde overtallig te worden. Cara: ‘Dus gingen we naar Cultuur+Ondernemen om middels een adviestraject te kijken hoe we de theatergroep zouden kunnen voortzetten.’ Een antwoord op die vraag bleek niet nodig: beiden konden bij de theatergroep blijven.


Fotograaf: Melissa Houben

Dat maakte het adviestraject met adviseur Theo van Adrichem niet minder nuttig. De theatermakers ontdekten een andere, gezamenlijke wens: organisaties in de zorgsector ondersteunen in het opzetten en uitvoeren van culturele activiteiten voor mensen met een verstandelijke beperking. ‘Daar is Kiem Kunst uit geboren’, vertelt Anke. Hun eigen onderneming bestaat nu anderhalf jaar. Cara: ‘Bij die stap naar zelfstandigheid zag ik altijd enorm veel beren op de weg. Theo heeft me het vertrouwen gegeven dat het helemaal niet zo’n grote horde is.’


De eerste activiteit van Kiem Theater is inmiddels een feit. 22 november is het handboek Zure Bommen en Bonbons verschenen. Cara: ‘Ik werk al bijna dertig jaar als dramadocent in de zorg. Toen ik begon, kon ik geen boek vinden over creatieve activiteiten ondernemen met mensen met een verstandelijke beperking. In al die tijd heb ik het bijgehouden: af en toe verscheen er wel een artikel, maar meer niet.’ Een handboek bleek een gedeelde wens van de twee. Toen ze tijdens het adviestraject los van elkaar hun toekomstdromen moesten opschrijven, kwam bij beiden het schrijven van een handboek terug. Anke: ‘Het was duidelijk: dat paadje, daar moeten we iets mee.’Cara noemt het adviestraject ‘superverwarrend, maar op een positieve manier. Ik ging er toch in met een bepaald toekomstperspectief. Theo benaderde onze ideeën dan meteen helemaal van de andere kant. Waarom zou je zoiets willen? Wat zijn de voor- en nadelen? En als ik dan dacht: oké, het zit toch anders, ging hij die nieuwe instelling weer helemaal bevragen. Daardoor hebben we echt kunnen zoeken naar wat we wilden en de betekenis van ons werk helder gekregen.’ Anke vond het prettig dat adviseur Theo ‘positief kritisch’ was. ‘Hij gaf niet alleen complimenten, maar vroeg echt door. Zo hielp hij ons naar de kern van onze wens.’

Ze tekenden bijna bij een uitgever, maar besloten op het laatste moment toch te kiezen voor uitgave in eigen beheer. Cara: ‘We hadden veel gepraat met mensen die ook een boek hadden uitgegeven, en die raadden ons af samen te werken met een uitgever. Voor zo’n kleine oplage als de onze, en zo’n specifieke markt, zou het ons meer opleveren het zelf te doen. Wij kennen de sector tenslotte al.

Toen het benodigde geld binnen was via sponsoren, een redacteur en illustrator waren gevonden - en Anke had besloten zelf de vormgeving aan te pakken, kon het schrijven beginnen. Cara: ‘Toen we helder hadden wat de vijf stappen zouden worden, ging dat vrij snel. We verdeelden eerst de hoofdstukken, lazen en corrigeerden elkaars teksten, en zo werd het echt een gezamenlijk boek. We hebben zelfs nog een week gezwoegd in een huisje in Friesland, omdat we vonden dat dat moest nu we schrijvers waren, haha.’

Het boek is bedoeld voor mensen in de zorg die met hun cliënten aan de slag willen met drama. Anke: ‘Veel mensen in de sector hebben wel een opleiding in zorg genoten, maar niet in theatermaken, en denken: dat is niks voor mij. Wij willen ze handvatten bieden waarmee ze echt praktisch aan de slag kunnen. Bij het boek zit ook een kaartenset waarmee je direct de vloer op kunt.’

Fotograaf: Anke Purmer

Cara verwoordt wat ze graag willen bereiken met het boek en Kiem Kunst: ‘Onze systemen van zorg en onderwijs voor deze groep zijn vaak heel cognitief en verbaal gefocust. Vaak richten activiteiten zich direct op vaardigheden voor de arbeidsmarkt. Wij denken dat je middels drama, niet praten maar gewoon doen, veel meer uit mensen met een verstandelijke beperking kunt halen. Het helpt de eigenwaarde van cliënten versterken als ze gezien en gehoord worden, het spelen versterkt hun sociale vaardigheden, en tussen al hun verhalen zitten zoveel pareltjes.’ Anke: ‘Theater is een prachtige vorm voor deze mensen om te groeien. En uiteindelijk hopen we er ook inclusie mee te bevorderen.’

Ook behoefte aan een serie inspirerende gesprekken? Juist als je actief bent of wilt zijn in de gezondheidszorg. Cultuur+Ondernemen heeft de afgelopen 10 jaar vele tientallen kunstprojecten ontwikkelt en opgezet in de zorg. We delen expertise over financieringsmogelijkheden en denken mee met jouw vraagstukken. Cultuur+Ondernemen draagt graag bij aan het realiseren van jouw droom.

Deel deze pagina

Wat Cultuur+Ondernemen kan doen voor kunstenaars, culturele organisaties en bedrijven

Bekijk ons productoverzicht