Cultuur+Ondernemen

Stichting Cultuur+Ondernemen is hét kenniscentrum voor ondernemerschap in de cultuursector. 

Wij volgen de richtlijnen van de overheid en het RIVM tegen de verspreiding van het coronavirus. Meer informatie over de maatregelen die wij genoodzaakt zijn te nemen, vindt u hier.

Cultuurlening als overbruggingskrediet

Lessen in financiering van een pas opgericht museum

In de zomer van 2016 opende Het Klederdrachtmuseum haar deuren aan de Amsterdamse Herengracht. Het museum is succesvol: in 2019 trok het maar liefst 25.000 bezoekers. Oprichter Jolanda van den Berg vertelt over haar aanpak en financieringslessen.

Een museum dat zich helemaal op klederdracht richt. Ondenkbaar dat dit er in onze hoofdstad nog niet was, vindt Jolanda. En dus besloot ze het zelf op te richten. Klederdracht is volgens Van den Berg namelijk een belangrijk onderdeel van de Nederlandse geschiedenis. Het is, anders gezegd, cultureel erfgoed. En dat moeten we koesteren. Met het museum houdt de oprichter de ver­halen, de ambachten en de technieken rond klederdracht - een traditie die steeds verder uit ons straatbeeld verdwijnt - in leven. 

Permanente opstelling © Het Klederdrachtmuseum

Permanente opstelling © Het Klederdrachtmuseum

Stevig bedrijfsplan

Jolanda ging met onbetaald verlof - in 2016 werkte ze nog als projectmanager bij het VUmc - en nam de koe bij de horens. Het was pittig om aan startkapitaal te komen, herinnert ze zich. “Je kon toen bij niemand terecht voor een lening.”

Ze zette door en klopte uiteindelijk aan bij Qredits. Deze financier, die micro- en mkb-krediet verstrekt aan (startende) ondernemers in het midden- en kleinbedrijf, leende niet eerder aan een museum. Toch lukte het haar. “Dankzij een goed bedrijfsplan, dekkingsplan en een goed verdienmodel. Of je nu een groentewinkel of een museum begint - die basis moet uiteindelijk altijd hetzelfde zijn.” Vat dat vooral niet te licht op, is Van den Bergs devies. “Zorg dat er echt iets staat voor je op zo’n financier afstapt. Dat geeft vertrouwen. Mijn adviseur bij Qredits geloofde daardoor in mijn plan. Gewoon, omdat het heel stevig in elkaar zat.”

Terugkijkend heeft ze geen spijt dat ze de lening afsloot. Er was toen weinig keus en Qredits zorgde ervoor dat ze kon starten. Toch onderzoekt ze op dit moment andere opties. “Nu betalen we nog een relatief hoge rente. Dat geld is gewoon weg. Daarom bekijk ik mogelijkheden voor herfinanciering van het museum. Bijvoorbeeld een lening met een langere looptijd en een lagere rente. Dat kan erg veel opleveren. En dat geld kunnen we dan weer in onze organisatie stoppen.”

Opening Kotomisi

Opening Kotomisi © Paul Enkelaar / Het Klederdrachtmuseum

Wijzer werven

Vanaf december 2019 loopt bij Het Klederdrachtmuseum de derde tijdelijke tentoonstelling: Kotomisi, de kracht van klederdracht. Het Surinaamse kotomisi kostuum staat hierin centraal. Onder andere het Mondriaan Fonds, het Prins Bernhard Cultuurfonds, het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Dutch Culture en RCOAK zegden geld toe. Jolanda had veel aan de cursus ‘Wijzer Werven’ van het ministerie van OCW. Ook het blijven betrekken van fondsen bij het museum helpt. Zo bouw je duurzame relaties op en blijf je op hun radar. “Dat doen we bijvoorbeeld door contacten uit te nodigen bij de opening van een nieuwe tentoonstelling. Of door de catalogus met een bedankbrief naar ze te sturen.”

Overbruggingskrediet

Het Klederdrachtmuseum maakt voor de tentoonstelling ook gebruik van een overbruggingslening van het Fonds Cultuur+Financiering, een initiatief van Cultuur+Ondernemen. Dat is nodig, omdat de meeste fondsen pas na afloop van de tentoonstelling uitkeren. “We hebben niet genoeg vlees op de botten om zo’n tentoonstelling volledig uit eigen zak voor te schieten. We kwamen ongeveer € 30.000 tekort. Dat lenen we nu tegen gunstige voorwaarden. En als de fondsen straks uitkeren, betalen we de lening weer terug.”

Details van kotomisi in Het Klederdrachtmuseum

Kotomisi © Het Klederdrachtmuseum

Gouden tip

En dan is er het publiek, de bezoekers van het museum. Elke keer als er een bezoeker komt rinkelt de kassa en ontvangt het museum inkomsten. De bezoekersaantallen van Het Klederdrachtmuseum zijn mooi te noemen. Zeker voor zo’n jong museum. Wat is Jolanda’s gouden tip? “Schakel een goed PR-bureau in. Dat kost even wat, maar het levert zoveel op”, zegt ze beslist. “Als ik zelf een persbericht naar kranten en bladen stuur, kom ik er echt niet tussen. Met zo'n bureau lukt dat wel.”

De kosten hiervoor neemt ze op in de aanvraag bij fondsen. “Zo kun je dat gewoon mee laten financieren.” Zorg ook voor wisselend aanbod, vult ze aan - dan komen Nederlandse bezoekers met een museumkaart sneller terug. En je trekt zo nieuwe doelgroepen aan. Met de huidige tentoonstelling weten bijvoorbeeld veel Surinaamse Nederlanders het museum te vinden.

Kappen in Het Klederdrachtmuseum

Kappen in Het Klederdrachtmuseum © Het Klederdrachtmuseum

Breder aanbod

Het liefst zou Jolanda haar bezoekers nog veel meer laten zien. Niet alleen klederdracht, maar ook kostuums. Daarvoor is nu geen ruimte - zowel fysiek als in mankracht. “Ik doe nu bijna alles zelf - van het inrichten van tentoonstellingen tot aan het schrijven van aanvragen en plannen. Een vaste groep vrijwilligers helpt me daarbij. Het liefst zet ik een aantal mensen op de loonlijst. Dan kan ik me volledig richten op de strategie en de werving van fondsen en sponsors. Zodat we ons nog sneller en beter kunnen ontwikkelen.”

De komende jaren breidt ze de financieringsmix flink uit. Onder andere met sponsoring vanuit het bedrijfsleven, met een nieuw op te richten Vriendenvereniging en met extra financiering van de Bankgiroloterij en Vriendenloterij. Uiteindelijk droomt ze ervan om ook het buurpand bij het museum te betrekken. “Dat biedt mogelijkheden. Dan gaan we wat mij betreft naar ongeveer een kwart klederdracht, en het overige deel kostuums.” Als voorbeeld noemt Jolanda het nieuwe politie-uniform. “Hoe goed dat is gemaakt, fantastisch toch? Zo’n uniform is door de jaren heen sterk veranderd. Daar wil ik plaats voor bieden, dat wil ik laten zien. Want dat is óók onderdeel van onze cultuur.”

Oprichter Jolanda van den Berg van Het Klederdrachtmuseum

Jolanda van den Berg © Eran Oppenheimer

De tentoonstelling Kotomisi: de kracht van klederdracht is tot en met 1 juni 2020 te zien in Het Klederdrachtmuseum.

Deel deze pagina

Wat Cultuur+Ondernemen kan doen voor kunstenaars, culturele organisaties en bedrijven

Bekijk ons productoverzicht