Cultuur+Ondernemen

Stichting Cultuur+Ondernemen is hét kenniscentrum voor ondernemerschap in de cultuursector. Lees meer of plan direct een oriëntatiegesprek.

“Wat zou het mooi zijn als dit lukt”

Fabia Witkamp tovert oude kerk om tot dansschool

Als jong meisje droomde danseres Fabia Witkamp er al van de oude kerk in haar dorp om te toveren tot dansschool. Toen het gebouw eindelijk te koop kwam leek het veel te duur. Toch is het haar gelukt haar droom verwezenlijken.

Fabia’s droom

Fabia Witkamp is veertien als ze haar eerste danslessen geeft in een buurthuis in haar woonplaats Nieuwerkerk aan den IJssel. Terwijl ze in de jaren die volgen zelf furore maakt op nationale en internationale podia, bouwt ze haar dansschool uit tot het ‘Fabia Dance Center’, in een gehuurd pand op een industrieterrein. Zodra ze hoort dat het oude kerkgebouw te koop staat begint haar hart sneller te kloppen. “Het is een perfect gebouw voor een dansschool omdat het een podium heeft en meerdere zalen.” Ze realiseert zich dat het waarschijnlijk bij een droom zal blijven, want ze heeft net al haar spaargeld uitgegeven aan een verbouwing, hoe zou ze de kerk in hemelsnaam kunnen betalen? Maar het gebouw laat haar niet los en ’s nachts typt ze een brief aan de verkopende partij waarom ze het zo graag wil hebben en ze doet een bod van 625.000 euro.

Dit wordt geen ABC-tje

Meteen als ze hoort dat de kerk met haar in gesprek wil, belt Fabia Stans Schumacher voor advies. Hij is de vader van een van haar docenten en bedrijfseconoom. Schumacher: “Ik heb zelf niets met dans, ben meer een sportman. Maar ik kreeg energie van Fabia’s plan en dacht: die wil ik wel helpen.” Kritisch is hij ook. Hij vraagt haar of ze echt weet waar ze aan begint. “Het ging om veel geld, ze heeft geen vast inkomen en met alle respect: een dansschooltje maakt niet veel indruk op de gemiddelde bankier.” Dit zou geen ABC-tje worden, wist hij. “Natuurlijk kan ze een heel goed verhaal vertellen over hoe mooi die dansen zijn, maar de bankier kijkt natuurlijk alleen maar naar de P&L (Profit & Loss Statement, red.)” Toch gelooft hij er voldoende in om vanaf dan mee te gaan naar alle gesprekken.

Eerste tegenslag

Het plan van Fabia heeft veel goodwill in het dorp, zelfs de mensen van de bank halen warme herinneringen op aan hun kerstuitvoeringen in het kerkgebouw. “De lokale banken waren in eerste instantie heel enthousiast”, zegt Fabia Witkamp. Had ze eerst niet durven hopen dat het gebouw ooit van haar zou worden, nu worden de plannen in haar hoofd steeds concreter. Maar na vele gesprekken weigeren zowel Rabobank, ING als ABN Amro haar een lening te verstrekken, ze vinden het te risicovol. Stans Schumacher geeft toe: “Dat was wel een moment dat ik minder enthousiast werd.” Maar inmiddels is hij al zo ‘verstrikt’ in het plan dat hij Fabia blijft helpen: “Op een gegeven moment ga je je er een beetje mee vereenzelvigen: potverdikke, het zou wel mooi zijn als dit lukt.”

Cultuur+Ondernemen

“Op internet stuit Fabia’s moeder op de site van Cultuur+Ondernemen. Snel daarna nemen Stans Schumacher en Fabia Witkamp een ochtend vrij om in Amsterdam kennis te maken met Alexander Ramselaar, adviseur bij Cultuur+Ondernemen. Ramselaar herinnert zich dat gesprek nog goed: “De energie spatte uit haar ogen, dat was bijzonder om te zien.” Maar zijn eerste indruk is ook dat het niet makkelijk zal worden en dat ze er rekening mee moeten houden dat het niet lukt. Fabia wil dat risico graag nemen. Ramselaar: “Ze zag het als een investering in zichzelf, ook als het deze keer niet zou lukken. Dat vind ik tekenend voor haar ondernemerschap.”

Naar aanleiding van het kennismakingsgesprek met Alexander, besloot Fabia een adviestraject te volgen.

De dame in de tent

Er is een goed verhaal nodig om de bank alsnog te overtuigen. Alexander Ramselaar: “Zij waren eerder naar de bank gegaan zoals je een huis koopt: wij willen een pand kopen, dit zijn de cijfers, hoeveel kunnen we lenen?” De ervaring van Cultuur+Ondernemen leert dat je als culturele organisatie vooral ook een goed verhaal moet neerzetten en dat moet onderbouwen. “Banken kijken ook naar de vent in de tent, of in dit geval naar de dame in de tent.” Dus hamerde hij er op het levensverhaal van Fabia onderdeel te maken van het plan. “Dat ze op haar veertiende begonnen is, een echte onderneemster die groei heeft doorgemaakt en dat ook kan funderen met feiten.”

Zorgplicht

Alexander Ramselaar maakt een structuur hoe het financieringsmemorandum eruit zou moeten zien. Stans Schumacher: “Vervolgens heb ik alles met Fabia doorgenomen: hoeveel mensen heb je precies? Hoeveel denk je echt te gaan groeien? Wat zijn de tarieven? Wat ga je nog meer doen? En geloof je dat echt?” Op basis hiervan maakt Schumacher een financieel tableau en intussen schrijft Fabia haar verhaal. Alexander Ramselaar fungeert als kritische tegenlezer. “Ik voelde ook een zorgplicht. Ik was diegene die de gaatjes moest vinden om het gerealiseerd te krijgen, maar tegelijkertijd wilde ik ook niet dat de last zo zwaar zou worden dat zij er aan onderdoor zou gaan.” Hij waarschuwt haar dat als het mis zou gaan, de bank bij haar privé aanklopt en dat ze dat moet bespreken met haar vriend met wie ze een klein kind heeft.

Bedrijfsplan met veel bijlagen

“Alexander weet hoe banken denken, dat heeft heel erg geholpen. Als kunstenaar ben je toch vooral bezig met je enthousiasme en je passie”, zegt Fabia. “Ik had bijvoorbeeld nog niet nagedacht over concurrentieonderzoek.” Ramselaar: “Ik heb me steeds afgevraagd: hoe kijkt de bank hier tegen aan? Ik weet welke vragen banken hebben: wat gebeurt er als Fabia onverhoopt ziek zou worden of een ongeluk krijgt? Dat zijn ook vragen die ik aan haar gesteld heb en ze had er goede antwoorden op. Zo kon ze bijvoorbeeld aantonen dat ze goede vervanging had geregeld tijdens haar zwangerschap.” Alexander Ramselaar adviseerde haar om haar plan zo waterdicht te maken dat de banken geen vragen meer hoefden te hebben. Concreet betekende dat: een plan met veel bijlagen.

De Triodosbank

Uiteindelijk ligt er een prachtig plan, zeggen alle betrokkenen. De drie grote banken verhogen de mogelijke lening, maar genoeg is het nog niet. Alexander: “Het was een bewuste keuze de banken eerst af te tasten, of en tot hoever ze wilden financieren. Vervolgens zijn we met de kerk in gesprek gegaan over de mogelijkheden van een achtergestelde lening.” Uiteindelijk komen ze bij Triodos Bank terecht, met wie ze meteen een goede klik hebben. Triodos heeft een garantieregeling met Cultuur + Ondernemen, maar misschien nog wel belangrijker: ze hebben een speciale afdeling die gespecialiseerd is in cultuur. “Natuurlijk hanteren zij dezelfde methodes om een waardebepaling te doen, maar omdat ze beter thuis zijn in de culturele materie kunnen ze een ondernemer beter op waarde schatten”, zegt Stans Schumacher. “Is het gewoon een leuk meisje die in de avonduren wat danslessen wil geven of is ze een van de beste danseressen van Nederland geweest met nog steeds een fantastisch netwerk in die wereld? Dat laatste was het geval.”

Hart-hoofdperspectief

 Sietske Knuppe, Relatiemanager Team Kunst & Cultuur van Triodos Bank, beaamt dat het een pré is dat ze de culturele sector goed kennen. “Wij geloven echt dat kunst en cultuur een wezenlijke bijdrage leveren aan een maatschappij met levenskwaliteit. En we kijken naar een ondernemer vanuit een hart-hoofdperspectief. Wat heeft iemand voor ideeën? En hoe realistisch is dat idee? Maar vooral hoe is de ondernemer verbonden met de maatschappij en welke bijdrage levert zij hieraan ?” Toch twijfelt Triodos op dat moment ook nog over de financiering van het kerkgebouw vanwege de risico’s. Maar dan komt team Fabia met goed nieuws voor de bank: het kerkbestuur wil inderdaad bijdragen via een achtergestelde lening. Bovendien heeft Fabia de prognoses uit haar plan inmiddels meer dan waar gemaakt. Daarmee is het plan niet alleen nog geloofwaardiger, ze kan ook meer eigen vermogen inbrengen.

De bank blijkt een aardige vrouw

Het blijft een twijfelgeval, maar Alexander Ramselaar haalt Triodos Bank over om in ieder geval zelf eens te gaan kijken en Fabia te ontmoeten. Dat blijkt een gouden greep. Die dag dat ‘de bank’ op bezoek komt is Fabia ontzettend zenuwachtig, maar dat gevoel verdwijnt als de bank gewoon een aardige vrouw blijkt te zijn. “Wij waren onder de indruk van Fabia als ondernemer”, vertelt Sietske Knuppe. “Als je Fabia ziet praten over haar dansschool dan spat de energie er vanaf.”

Geworteld in de maatschappij

“Ter plekke zag ik hoe Triodos Bank onder de indruk raakte van Fabia en steeds meer overtuigd was van de mogelijkheden van het pand”, herinnert Alexander Ramselaar zich. “Toen de relatiemanager wegreed zei ze: Het moet nog wel door de kredietcommissie heen, maar ik ga ervoor.” Spannende kerstdagen volgen. Het wachten duurt lang. Is dit een slecht teken?, vraagt Fabia zich af. Dan krijgt Alexander Ramselaar een bericht dat de financiering rond is, met een garantie van Cultuur + Ondenemen. Fabia: “Ik was zo ontzettend blij.” Stans Schumacher: “Het gaf echt een kick dat het gelukt was.”

Succesfactoren

 “Een belangrijk criterium voor Triodos Bank is dat een ondernemer geworteld is in de maatschappij”, vertelt Sietske Knuppe. Dat dat wel goed zit bij Fabia merkten ze onlangs nog toen ze een bezoek brachten aan het inmiddels florerende Fabia Dance Center in het kerkgebouw: “Haar pand staat tegenover een bejaardentehuis en ze zei: ik zit hier nu wel, maar wat kan ik doen voor die bejaarden aan de overkant?”

Het netwerk en de tomeloze ambities van Fabia zijn de succesfactor geweest van dit verhaal, ziet ook Alexander Ramselaar van Cultuur + Ondernemen. “Wat ik hier van geleerd heb is dat je sterke partners nodig hebt. Met Fabia kon ik heel goed schakelen: als ik iets voorstelde bracht zij het meteen op een hoger plan. Dat was heel fijn en dankbaar samenwerken.” Dat zij Stans erbij haalde die alles financieel vertaalde was ook een factor van belang. “Fabia zag in: ik wil dit, maar ik kan het niet alleen. Ook dat getuigt van goed ondernemerschap.”

Wat is een adviestraject?

Deel deze pagina

Wat Cultuur+Ondernemen kan doen voor kunstenaars, culturele organisaties en bedrijven

Bekijk ons productoverzicht