Verdieping F.A.Q. corona, cultuur en ondernemen

Hoe weet je of je recht hebt op overheidssteun? Waar moet je als toezichthouder op letten in deze crisisperiode? Of je nu maker of bestuurder bent, zzp'er of voor een organisatie werkt: wij bundelen de meest gestelde vragen in deze coronacrisis én de antwoorden daarop.

Voor kunstenaars, makers en zzp'ers

Mijn inkomen valt weg. Wat moet ik doen?

Breng je financiële situatie in kaart. Een realistische blik op je financiële toekomst is nu extra belangrijk. Zo kun je beter reageren op acute problemen én op dreigingen op de langere termijn. Aan de hand van ons stappenplan kun je alles op een rij zetten.

Hoe ga ik om met financiers en leveranciers?

De meeste (publieke) fondsen gaan tijdens deze crisis coulant om met gestelde eisen en kaders. Je kunt onderzoeken of je project of activiteit verplaatst kan worden naar een later moment. Of dat het project kan worden uitgevoerd in een andere vorm. Er wordt door veel fondsen gestreefd naar maatwerk; onderbouwde wijzigingen ten gevolge van de maatregelen vanwege corona worden coulant behandeld. Neem dus contact op met je eigen contactpersoon bij het desbetreffende fonds.

Als je facturen van leveranciers hebt liggen die je nu niet kan betalen, bel de betreffende leverancier en ga in overleg. Mogelijk kun je uitstel van betaling aanvragen. Ook als je nieuwe materialen nodig hebt voor het continueren van je werk maar deze nu niet kunt betalen, is het verstandig om in overleg te gaan met je leverancier. Wie weet is gespreide betaling mogelijk.

Hoe weet ik of ik in aanmerking kom voor inkomens- of bedrijfsondersteuning?

Het kabinet heeft voor alle zzp'ers en ondernemers in Nederland een stevig pakket aan generieke financiële maatregelen genomen. Zo worden werkgelegenheid en de economie in stand gehouden. Dit geldt ook voor de creatieve sector. De volgende sites bieden heldere informatie:

Er worden extra maatregelen getroffen voor de culturele en creatieve sector. Deze komen dus bovenop de algemene maatregelen van het kabinet voor getroffen zzp’ers, organisaties en bedrijven.

Hoe breng ik mijn artistieke product nu bij mijn publiek?

Nu het publiek voorstellingen en tentoonstellingen niet meer fysiek kan bezoeken, ontstaan in rap tempo allerlei online initiatieven: van streamingdiensten tot het ontsluiten van digitale archieven. Het is belangrijk om zichtbaar te blijven. Denk daarbij goed na welke optie het beste bij je praktijk aansluit. Gebruik daarbij ons overzicht van digitale verdienmodellen. In dit artikel vind je zes tips van een ondernemerscoach over hoe je zowel actief als passief online inkomsten genereert.

Ook de volgende organisaties delen hun expertise op dit gebied:

  • DEN (Digitaal Erfgoed Nederland) zette enkele afwegingen voor kunstenaars en instellingen op een rij.
  • Digitaal DNA, een samenwerkingsproject van Cultuur+Ondernemen, DEN en NewNodes over digitale verdienmodellen in de cultuursector, kan houvast bieden.
  • Cultuurconnectie deelt best practices uit het aanbod van online cultuureducatie.
  • Er zijn vele mooie voorbeelden van online cultureel aanbod, bijvoorbeeld voorstellingen voor een lege zaal die via een livestream terechtkomen bij een publiek dat thuis zit. De Theaterkrant stelde een lijst samen met streams en online registraties. Ook Fonds Podiumkunsten zette een aantal initiatieven op een rij.

Wat zijn de verschillende maatregelen voor inkomensondersteuning bij zzp, verloning en loondienst?

Hieronder vind je voor welke maatregelen je in jouw situatie in aanmerking komt:

Hoe kan ik in deze situatie blijven werken aan mijn professionele ontwikkeling?

Er is nu ruimte voor reflectie. Dit is een tijd waarin je opnieuw kan kijken naar je positie in het culturele landschap. Ook kun je deze tijd gebruiken om weer dingen te maken en te investeren in je professionele of zakelijke ontwikkeling. Belangrijk is om je basis stabiel te houden. Cultuur+Ondernemen biedt verschillende concrete handvatten:

  • De acht stappen van de gids Route Ondernemerschap zijn geformuleerd voor academieverlaters, maar voor jou wellicht ook interessant. De stappen bieden concrete handvatten om zo goed mogelijk uit deze crisis te komen.
  • In de podcast 'Hoe blijf ik kunstenaar?' komen verschillende experts aan het woord over hun ondernemerschapswijsheden. Deze tiplijst staat vol andere podcasts waarin creatieve en culturele ondernemers vertellen over hun leven en beroepspraktijk.
  • Voor meer verhalen van ondernemers in de cultuur, lees de reeks Ondernemerslessen.

Welke aanvullende ondersteuning biedt Cultuur+Ondernemen voor de cultuursector?

De minister van OCW (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) heeft aangegeven tenminste € 300 mln aan additionele middelen toe te voegen aan het bestaande instrumentarium om vitale onderdelen van de culturele infrastructuur in stand te houden. Dit geld zal beschikbaar worden gesteld via de Rijksfondsen en Cultuur+Ondernemen.

Lees de kamerbrief waarin zij de regering informeert over de aanvullende ondersteuning die het kabinet biedt om de culturele en creatieve sector door de financieel zware eerste maanden heen te helpen en in staat te stellen om te investeren voor het volgende seizoen.

Via Cultuur+Ondernemen stelt zij middelen beschikbaar voor instellingen die privaat worden gefinancierd. Dit gebeurt in de vorm van de Cultuur Opstart Lening.

Voor culturele organisaties

Onze omzet valt weg. Wat kunnen we doen?

Breng de financiële situatie van je organisatie in kaart. Een realistische blik op de financiële toekomst is nu extra belangrijk. Zo kun je beter reageren op acute problemen en dreigingen op de langere termijn. Aan de hand van ons stappenplan kun je alles op een rij zetten.

Hoe gaan we om met financiers en leveranciers?

Zoek contact met de financiers. Geef aan tegen welke problemen jullie aanlopen. Vraag hen coulant om te gaan met de afgesproken inspanningsverplichtingen en met de vraag hoe budget voor aangegane verplichtingen ingezet mag worden bij voorstellingen, activiteiten of projecten die niet doorgaan. De meeste (publieke) fondsen gaan tijdens deze crisis coulant om met de gestelde eisen en kaders. Er wordt gestreefd naar maatwerk: neem dus contact op met je contactpersonen bij de fondsen om uit te zoeken wat deze situatie voor je instelling betekent.

Naast een pakket aan generieke maatregelen treft het ministerie een aantal specifieke ‘coulance maatregelen’ voor BIS-instellingen en instellingen die ondersteund worden door de publieke cultuurfondsen. Dit zijn maatregelen rondom prestatie-eisen, subsidievaststelling, het inzetten van opgebouwde reserves, bevoorschotting van subsidie en de voorschriften rondom jaarverantwoordingen. Een overzicht staat hier.

Hoe weet ik of mijn instelling in aanmerking komt voor inkomens- of bedrijfsondersteuning?

Het kabinet heeft voor alle zzp’ers en ondernemers in Nederland een stevig pakket aan generieke financiële maatregelen genomen. Zo worden werkgelegenheid en de economie in stand gehouden. De volgende sites bieden heldere informatie:

  • Bij de Rijksoverheid vind je meer informatie over de maatregelen. Het economisch noodpakket wordt met een maand verlengd tot 1 oktober 2020. Dit geeft kabinet, werkgevers en werknemers tijd om afspraken te maken die ons land ook op de langere termijn helpen door de crisis te komen.
  • Ook de Kamer van Koophandel biedt een overzicht van belangrijke vragen en antwoorden van ondernemers en zzp'ers omtrent deze situatie.
  • De Belastingdienst heeft haar beleid tijdelijk versoepeld. Lees hier wat dat betekent.
  • Sommige bedrijven komen in aanmerking voor een eenmalige tegemoetkoming ondernemers getroffen sectoren (TOGS). Meer informatie vind je bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Steeds meer zzp'ers en ondernemers werkzaam in de cultuur kunnen hier gebruik van maken.

Er worden extra maatregelen getroffen voor de culturele en creatieve sector. Deze komen dus bovenop de algemene maatregelen van het kabinet voor getroffen zzp’ers, organisaties en bedrijven:

Wat kan mijn instelling doen voor medewerkers en zzp’ers?

Of werknemers recht hebben op doorbetaling van loon nu de activiteiten (deels) stilliggen, is bepaald in een tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW). Informatie over de toepassing van de maatregel is te vinden bij de Rijksoverheid. Net als antwoord op veelgestelde vragen van werkgevers en meer informatie over werktijdverkorting.

Indien een activiteit op grond van een overheidsmaatregel wordt afgelast en de zzp’er om die reden geen werkzaamheden hoeft te verrichten, hangt het af van de overeenkomst met de zzp’er of van de algemene voorwaarden of de opdrachtnemer aanspraak kan maken op doorbetaling.

Hoe brengen we ons artistieke product nu bij het publiek?

Nu het publiek voorstellingen en tentoonstellingen niet meer fysiek kan bezoeken, ontstaan in rap tempo allerlei online initiatieven: van streamingdiensten tot het ontsluiten van digitale archieven. Het is belangrijk om zichtbaar te blijven. Denk daarbij goed na welke optie het beste bij je praktijk aansluit. Gebruik daarbij ons overzicht van digitale verdienmodellen. En lees hoe businesscoach Patrick van der Pijl (Business Models Inc.) kijkt naar digitale verdienmodellen in de cultuursector.

Ook de volgende organisaties delen hun expertise op dit gebied:

  • DEN (Digitaal Erfgoed Nederland) zette enkele afwegingen voor kunstenaars en instellingen op een rij.
  • Digitaal DNA, een samenwerkingsproject van Cultuur+Ondernemen, DEN en NewNodes over digitale verdienmodellen in de cultuursector, kan houvast bieden.
  • Cultuurconnectie deelt best practices uit het aanbod van online cultuureducatie.
  • Er zijn vele mooie voorbeelden van online cultureel aanbod, bijvoorbeeld voorstellingen voor een lege zaal die via een livestream terechtkomen bij een publiek dat thuis zit. De Theaterkrant stelde een lijst samen met streams en online registraties. Ook Fonds Podiumkunsten zette een aantal initiatieven op een rij.

Welke aanvullende ondersteuning biedt Cultuur+Ondernemen voor de cultuursector?

De minister van OCW (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) heeft aangegeven tenminste € 300 mln aan additionele middelen toe te voegen aan het bestaande instrumentarium om vitale onderdelen van de culturele infrastructuur in stand te houden. Dit geld zal beschikbaar worden gesteld via de Rijksfondsen en Cultuur+Ondernemen.

Lees de kamerbrief waarin zij de regering informeert over de aanvullende ondersteuning die het kabinet biedt om de culturele en creatieve sector door de financieel zware eerste maanden heen te helpen en in staat te stellen om te investeren voor het volgende seizoen.

Via Cultuur+Ondernemen stelt zij middelen beschikbaar voor instellingen die privaat worden gefinancierd. Dit gebeurt in de vorm van de Cultuur Opstart Lening.

Welke extra steunregelingen zijn er voor de Utrechtse cultuur-en erfgoedsector?

Op 15 juli heeft Provinciale Staten de uitgangspunten voor het steunpakket voor de cultuur- en erfgoedsector goedgekeurd. Culturele instellingen die door de gevolgen van de coronacrisis zwaar zijn getroffen kunnen in aanmerking komen voor een van de regelingen uit het steunpakket.

In totaal zijn er vier regelingen ontwikkeld, passend bij de verschillende instellingen en de diverse behoeften. Ga voor een overzicht en toelichting naar de website van de Provincie Utrecht.

Voor bestuurders en toezichthouders

Hoe zorg ik in deze situatie voor een veilige werkomgeving voor mijn medewerkers?

Houd je aan de richtlijnen van het RIVM. Laat medewerkers zoveel mogelijk thuiswerken, en zorg ervoor dat ze alle middelen hebben om dat goed te kunnen doen. Informeer ook naar het welzijn van je medewerkers; dit is voor iedereen een stressvolle tijd. Wees betrokken.

Welke zaken moet ik direct in kaart brengen?

Maak een overzicht van de misgelopen inkomsten en acute problemen; een risico-inschatting voor de korte en middellange termijn en kijk waar er direct moet worden ingegrepen. In een later stadium kun je een betere inschatting maken van alle geleden schade.

Waar vind ik actuele informatie over de ontwikkelingen in de cultuursector rondom deze crisis?

In ons uitgebreide bronnenoverzicht hebben we alle relevante bronnen op een rij gezet. De meeste brancheorganisaties voorzien in goede, actuele informatie: houd dus de website van je specifieke brancheorganisatie in de gaten.

Welke verantwoordelijkheid heb ik als directeur-bestuurder richting mijn raad van toezicht?

Neem contact op met je raad van toezicht, bij voorkeur via videobellen, en maak gebruik van hun rol als klankbord bij lastige beslissingen. Tijdens een voor de organisatie spannende periode is het verstandig om minimaal wekelijks contact te hebben met de voorzitter van de raad van toezicht. Informeer ook je medewerkers over deze betrokkenheid; dit geeft vertrouwen.

Welke rol hebben we als raad van toezicht en hoe kunnen we goed toezicht houden in deze onvoorziene situatie?

Wanneer het voor een organisatie spannend wordt, heeft de raad van toezicht de taak om dichter bij de directeur-bestuurder te staan. Praat met elkaar over de situatie, toon betrokkenheid en wees een goed klankbord. Spreek in ieder geval met de directeur-bestuurder over de veiligheid van de werknemers en de opvolging van de richtlijnen van het RIVM. Bespreek ook de acute problemen en risico’s voor de korte en de middellange termijn. Als individueel lid van de raad van toezicht wil je je ervan verzekeren dat er regelmatig contact is tussen de voorzitter en de directeur-bestuurder, en dat de voorzitter de andere leden daarover bijpraat.

Welke rol heeft de voorzitter van de raad van toezicht?

De voorzitter van de raad van toezicht heeft een zeer belangrijke rol in de communicatie, als zowel het directe aanspreekpunt voor de directeur-bestuurder als voor de andere raadsleden. Als de organisatie door een moeilijke periode gaat, is het verstandig afspraken te maken over de communicatie. Zo heeft de voorzitter in zo’n periode de taak om frequenter contact te onderhouden met de directeur-bestuurder (minimaal wekelijks) en hierover de andere leden te informeren.

Mag werkgever van werknemer eisen dat niet gewerkte uren, die uitbetaald zijn met corona steunmaatregel (NOW), zogenaamde ‘min uren’ later worden ingehaald zonder vergoeding?

Er is geen eenduidig antwoord op de vraag of werkgevers mogen eisen dat ‘min uren’ ingehaald moeten worden (zonder loon want dat is al uitbetaald). In de wet is het (bog) niet geregeld.

In sommige CAO’s zijn er afspraken over gemaakt en soms is er in een arbeidsovereenkomst iets over afgesproken. Zo niet is overleg met werkgever de enige optie. Zie ook onderstaande links

Voor leningnemers van het Fonds Cultuur+Financiering

Hoe gaan Cultuur+Ondernemen en het Fonds Cultuur+Financiering om met mijn huidige lening?

In maart, april, mei, juni, juli en augustus 2020 zullen er geen incasso’s van de maandtermijnen voor je lening plaatsvinden. We volgen de ontwikkelingen nauwgezet en nemen nader contact met je op als daar aanleiding toe is. Wanneer je de maandtermijnen toch wil blijven betalen, kan je deze zelf overmaken naar rekening NL56 INGB 0002 0795 65 ten name van Fonds Cultuur+Financiering, onder vermelding van het leningnummer. Mocht je verdere vragen hebben over de lening, mail dan naar cultuurlening@cultuur-ondernemen.nl.

Kan ik op dit moment een lening aanvragen via Cultuur+Ondernemen?

Ja, we blijven nieuwe leenaanvragen gewoon in behandeling nemen. Houd wel rekening met een langere wachttijd.

Voor iedereen

Ik wil iets vragen of overleggen. Hoe kom ik in contact met Cultuur+Ondernemen?

Onze adviseurs zijn via onze helpdesk beschikbaar om je bij te staan. Neem contact met ons op.

Artikelen door Boris Franssen

Vragen over de Cultuur Opstart Lening

Waar vind ik meer informatie over de Cultuur Opstart Lening?

Meer informatie over de voorwaarden, criteria en details van de Cultuur Opstart Lening vind je hier.

Blijf je graag op de hoogte? Meer informatie over de Cultuur Opstart Lening delen we ook via onze nieuwsbrief.

Waar is de Cultuur Opstart Lening voor bedoeld?

De Cultuur Opstart Lening is bedoeld voor culturele en creatieve organisaties en zelfstandigen. De lening stelt je in staat te investeren in producties, programma’s, producten en projecten, om zo het nieuwe culturele seizoen mogelijk te maken.

Per wanneer kan ik een Cultuur Opstart Lening aanvragen?

De Cultuur Opstart Lening kun je vanaf 29 juni 2020 om 12:00 uur aanvragen.

Waar kan ik een Cultuur Opstart Lening straks aanvragen?

De Cultuur Opstart Lening vraag je aan via Cultuur+Ondernemen. Meer informatie over het aanvraagproces vind je hier.

Tot welke datum kan ik een Cultuur Opstart Lening aanvragen?

De aanvraagperiode wordt verlengd. Ook na 31 december 2020 kun je een aanvraag voor de Cultuur Opstart Lening indienen. Houd onze website in de gaten voor mee informatie.

Wat is het maximale bedrag wat ik kan lenen?

De hoogte van de lening bedraagt tussen € 10.000 en € 500.000, met een maximum van 2 leningen per leningnemer, tot maximaal € 1 miljoen per organisatie.

Wat is de rente en mag ik extra aflossen?

De rente is 1% op jaarbasis en kan boetevrij vervroegd afgelost worden.

Mag ik de lening afsluiten in combinatie met andere leningen?

De lening kan gebruikt worden in combinatie met, of als basis voor, een bancaire lening.

Theo van Adrichem

Theo van Adrichem

Projectleider loket