Cultuur+Ondernemen

Stichting Cultuur+Ondernemen is hét kenniscentrum voor ondernemerschap in de cultuursector.
Lees meer of plan direct een oriëntatiegesprek

Artikel over tweede bijeenkomst reeks 'De grens over?'

Internationaal werken: bouwen aan je netwerk

Stralen op een podium buiten de Nederlandse grenzen, welke kunstenaar wil dat nou niet? Het Fonds Podiumkunsten organiseert daarom drie bijeenkomsten over werken in het buitenland samen met Cultuur-Ondernemen. Want hoe pak je dat aan? Op de eerste bijeenkomst ging het over strategie, op de tweede bijeenkomst op 9 februari 2017 over bouwen aan je netwerk.

Door Joost Heinsius

Als je de grens over wilt, moeten ze je daar wel kennen. Hoe bouw je het netwerk op wat je hiervoor nodig hebt? Wie zijn de juiste mensen voor je zichtbaarheid?

Pieter Zeeman, hoofd van Dutch Performing Arts, het internationale programma van het Fonds Podiumkunsten, zet iedereen al aan het netwerken voordat de eerste spreker zijn mond open kan doen en gebruikt ook de pauze en de borrel na afloop daarvoor. Elk contact kan nuttig zijn, is zijn stelling.

Er is weer een imposante lijst van sprekers:

  • Frans van de Avert, voorheen hoofd Communicatie en Marketing van de Nieuwe Kerk en de Hermitage, en nu de baas bij Amsterdam Marketing
  • Wouter van Ransbeek, adjunct-directeur van Toneelgroep Amsterdam en verantwoordelijk voor hun buitenlandse optredens
  • Suzy Blok, directeur van Dansmakers Amsterdam dat vaak optreedt in het buitenland en lid van belangrijke internationale netwerken
  • Frank Kimenai, die als muzikant jaren lang over de hele wereld heeft getoerd met allerlei bands en nu managementkantoor Tin Ear Management en boekingskantoor Lexicon Bookings runt, maar ook bands coacht en adviseur is bij het Fonds Podiumkunsten
  • Maurice Seleky stelt de vragen en verbindt de sprekers en het thema aan elkaar.

Het is een volle bak met deelnemers, veel zijn zelfstandige kunstenaars of werken in een klein gezelschap. Ik hoor dan ook regelmatig de vraag: hoe vertaal ik de verhalen en tips van deze ervaren mensen naar mijn situatie? Of zoals iemand zegt: ik ben één keer gevraagd om in het buitenland op te treden en ik heb de smaak te pakken. Hoe nu verder? Of: ik krijg mijn dagelijkse to-do lijstjes al niet af, laat staan dat ik tijd kan investeren in internationalisering.

Vanuit dat perspectief ga ik de presentaties en de discussies bekijken.  

Marketing is netwerken

Uit alles blijkt dat Frans van de Avert een ervaren spreker en gedreven marketeer is. Het in de markt zetten van Amsterdam begint met emotie, te zien in een mooie film over de stad en omgeving, want ja, er is ook Amsterdam Beach (Zandvoort) en Amsterdam Castle (het Muiderslot met drie keer zoveel buitenlandse bezoekers na de naamsverandering). Belangrijker is dat ze drie doelgroepen omschrijven (bewoners, bedrijven en bezoekers) en duidelijke doelstellingen per doelgroep hebben geformuleerd. En dat ze zo min mogelijk externe bureaus inhuren maar zoveel mogelijk informatie en mogelijkheden ruilen via de opgedane internationale contacten. Bij internationale missies staat cultuur steeds hoger op de agenda omdat Creativiteit, Innovatie en Handelsgeest als kernwaarden voor Amsterdam zijn gedefinieerd. Een handige tip: maak gebruik van ambassades. Niet dat ze budget hebben, maar wel contacten die voor jou van belang kunnen zijn. Even een afspraak maken als je in het land bent, is altijd handig.

Daarna volgt een panelgesprek met Suzy Blok, Wouter van Ransbeek en Frank Kimenai, die ieder op hun eigen manier internationaal zijn gegaan.

Dans heeft het voordeel dat taal geen probleem is. Suzy is begonnen bij het internationale Spring-festival, had een tijdlang een Engelse partner en heeft gedurende langere tijd gewerkt aan het organisch opbouwen van een internationaal netwerk. Wouter, een Vlaming, startte zijn internationale netwerk via de liefde, maar sprak ook gewoon bekende regisseurs aan op straat. Nieuwsgierigheid naar de ander is zijn belangrijkste drijfveer. Frank vertelt dat sommige popfestivals in Nederland 75% buitenlandse bezoekers hebben, ook daar kun je beginnen met netwerken!  

Zijn Nederlanders te direct?

Het is heel belangrijk dat je je kunt inleven in de ander. Unaniem zeggen de drie experts dat Nederlanders te veel zijn gericht op hun eigen verhaal, op het exporteren van hun eigen voorstelling. Ze gaan zichzelf verkopen voordat ze weten waaraan de ander behoefte heeft. Het is minstens zo interessant om je te laten beïnvloeden door wat er in een ander land gebeurt dan alleen jezelf te verkopen. In elk land is de omgang met kunst anders, gelden er andere codes. En ja, bij buitenlanders kun je meestal niet aankomen met een broodje kaas bij de lunch als je indruk wilt maken. Een band opbouwen met mensen gaat vooraf aan het opzetten van een zakelijke deal. Nederlanders zijn nogal direct en dat werkt lang niet overal. Je hebt tijd nodig om door de gebruikelijke beleefde omgangsvormen te komen en echt contact te maken. Terwijl in sommige landen ze juist wel zakelijk zijn ingesteld. Kortom, verdiep je eerst in de gewoonten van de ander en diens behoeften voor je van wal steekt. Nog een tip: wordt lid van bestaande internationale netwerken, zoals IETM, ook al zal je meerdere bijeenkomsten moeten bezoeken voor je er echt van profiteert.

Wouter verstrekt nog enkele cruciale tips:

  • Ga eerst zelf naar het land waar je wilt optreden
  • Vind de ‘goudzoekers’, degenen die voortdurend op zoek zijn naar de nieuwste ontdekkingen, de meeste programmeurs volgen hen
  • Zoek de beste plekken voor jouw werk (en dat is voor iedereen anders), jouw ‘centre court’
  • Wie vind je interessant om mee te werken en probeer contact te leggen. Ook al duurt het een jaar voor je gehoor vindt
  • Als je in de Verenigde Staten wilt optreden, lukt dat niet zonder Amerikaanse partner. Kun je zeggen dat je in New York op het podium hebt gestaan, opent dat wel deuren!  

Elf netwerktips

Pieter Zeeman van het Dutch Performing Arts noemt zichzelf een geboren netwerker. Hij geeft op basis van zijn ervaringen elf tips:

  1. Wees jezelf, op den duur werkt dat beter
  2. Wees gastvrij, geef gul
  3. Kleed en gedraag je, passend bij de gelegenheid en waar je jezelf comfortabel in voelt
  4. Verdiep je in de cultuur van een ander (land)
  5. Maak gebruik van de relaties van anderen
  6. Val niet meteen met de deur in huis
  7. Wees niet opdringerig, maar ook niet te bescheiden
  8. Wissel informatie uit (van visitekaartjes tot plannen)
  9. Neem de tijd
  10. Verwacht niet direct resultaat
  11. Zorg voor follow-up: als je iets met iemand wilt, blijf in contact
  12. Maak gebruik van de diensten van Dutch Performing Arts, zoals bezoekersprogramma’s en oriëntatiereizen.

En een tip: kijk eens naar de verschillende gidsen met mogelijkheden voor internationaal verblijf en bezoek de site van Dutch Performing Arts. Het is duidelijk: als je internationaal wilt werken kost dat onherroepelijk tijd. Tijd die je moet willen investeren, anders blijf je afhankelijk van het toeval. Maak in ieder geval gebruik van de ervaringen en netwerken van anderen!  

Nog één keer netwerken?

Op 6 april is de derde en laatste bijeenkomst, dan gaat het over de gevolgen van internationaal werken voor je organisatie, met o.a. Yuri Honing en Merlijn Twaalfhoven. Lees meer over de derde bijeenkomst >

Joost Heinsius is cultureel adviseur. Voor zijn onderneming Values of Culture & Creativity schrijft hij onder meer over de verbindingen tussen kunst en samenleving; over het samenspel en de spanning tussen artistieke, sociale en economische waarden.

 

Deel deze pagina

Wat Cultuur+Ondernemen kan doen voor kunstenaars, culturele organisaties en bedrijven

Bekijk ons productoverzicht