Cultuur+Ondernemen

Stichting Cultuur+Ondernemen is hét kenniscentrum voor ondernemerschap in de cultuursector. Lees meer of plan direct een oriëntatiegesprek.

Ons kantoor is donderdag 27 en vrijdag 28 april gesloten.
Wij wensen je een fijne Koningsdag!

Interview met HKU docent Thijs van Lier

Waarom causaal ondernemerschap meer aandacht verdient

Thijs van Lier is ondernemer en docent ondernemerschap aan de HKU. Tijdens de workshop bij het K.F. Hein Fonds pleitte hij voor meer nadruk op ondernemen voor kunstenaars, en dan vooral op causaal ondernemerschap. Hij legt uit wat de term inhoudt en waarom meer aandacht hiervoor de cultuursector verder zou kunnen helpen.

‘Stel, je wilt een festival beginnen. Dan kun je gewoon aan de slag gaan, en eerst vijftig vrienden uitnodigen in de tuin van je ouders. Of je stelt meteen een doel: over vijf jaar wil ik de grootste op Terschelling zijn. Dat is in het kort het verschil tussen effectual - het festival in de achtertuin - en causaal - het grootste festival op Terschelling worden - ondernemen’, legt Thijs van Lier uit. Hij is ondernemer en docent ondernemerschap aan de HKU, en sprak over dit onderwerp tijdens de workshop bij het K.F. Hein Fonds op 2 februari.

Van Lier vindt het belangrijk dat mensen weten dat deze verschillende vormen van ondernemerschap er zijn. ‘Het is niet dat de één beter is dan de ander. Het is wel zo dat de ene vorm vaak beter bij iemand past dan de andere vorm. En dat de manieren van denken die erbij horen van belang zijn in verschillende stadia van het ondernemerschap.’

Hij ziet, onder meer toen hij zelf zijn bedrijf startte, dat mensen vaak beginnen met effectual ondernemen. ‘Ik had een idee, en ging dat vanuit mijn eigen intuïtie en netwerk uitbouwen. Gewoon aan de slag, zonder na te denken over waar het heen moet op de lange termijn.’

Kijkend naar financiën, werkt deze manier van ondernemen met het principe van affordable loss, legt hij uit. ‘Startende ondernemers vragen zich af: wat ben ik bereid te verliezen? Ze steken zelf geld in hun bedrijf, en proberen vanuit daar iets op te bouwen.’

Tot er een punt van groei komt dat externe financiering nodig is. ‘Subsidieverstrekkers of investeerders willen plannen zien. Dan moet een ondernemer expliciet maken wat hij of zij tot dan toe op gevoel heeft gedaan en komt het causaal ondernemerschap om de hoek kijken.’ 

Van Lier vindt dit zelf als ondernemer het interessantste punt. ‘Hier kunnen mensen de volgende stap zetten, echt groter worden.’ Toch ziet hij dat het in de culturele sector vaak vastloopt op dit cruciale moment. ‘In alle andere sectoren zijn er veel middelgrote ondernemingen, terwijl in de cultuursector bijna iedereen zzp’er is of slechts een paar man in dienst heeft.’

Waar hem dat verschil in zit? Hij weet wel een verklaring: ‘Creatievelingen willen zich vaak niet bezighouden met ondernemen. Ze zijn bang voor geld en cijfers, vinden het vies. Terwijl: een goed plan opstellen op een causale manier, daar is niks mis mee. En ja, daar hoort geld bij.’

Ook merkt hij dat er weinig aandacht voor dit onderwerp is op kunsthogescholen. ‘Er moet meer kennis verstrekt worden. Er zijn veel beroepsopleidingen voor kunstenaars, maar daar gaat het weinig over ondernemer. Dat is gek: als je van kunst je beroep wilt maken, zul je wel moeten ondernemen. Zelf ben ik afgestudeerd aan het conservatorium, daar hadden we slechts één vak dat half over ondernemen ging.’

Verbetering begint bij de creatieven zelf: ‘besef dat ondernemerschap belangrijk is. Verdiep je eens in de Golden Circle van Sinek, dat is mijn leestip. Ga naar bijeenkomsten van de Kamer van Koophandel, die zijn vaak ook goed. Laten we causaal ondernemerschap meer onderdeel van het vak maken, dat helpt uiteindelijk de hele kunstsector vooruit.’

Deel deze pagina

Wat Cultuur+Ondernemen kan doen voor kunstenaars, culturele organisaties en bedrijven

Bekijk ons productoverzicht