Cultureel beleggen is anders dan geven of schenken, omdat u het vermogen niet weggeeft maar behoudt. Er komt zelfs rendement uit de belegging, waar de overheid vanwege het goede culturele doel ook nog eens aan bijdraagt via de belasting. Er worden hier enkele vormen van cultureel beleggen toegelicht. De twee opties verschillen met name in de omvang van de belegging.
Met beleggen in cultuur via cultuurfondsen van banken of andere financiële instellingen kunt u een redelijk rendement op uw vermogen verwachten. Culturele organisaties kunnen relatief goedkoop geld lenen van cultuurfondsen, maar zij moeten deze lening wel terugbetalen. Bovendien moeten zij een Cultuurverklaring aanvragen bij het Ministerie van OCW voor het project. Op een dergelijk project moet weinig financieel risico worden gelopen, en het gaat dan ook vaak om vastgoed.
In 2006 zijn het VastgoedCultuurFonds en het Triodos Cultuurfonds gestart. Om in aanmerking te komen voor de gunstige fiscale condities, investeren beide partijen minimaal 70% van het fondsvermogen in projecten die door de Nederlandse overheid zijn gecertificeerd met een Cultuurverklaring.
Voorbeeld:
Voor culturele beleggingen geldt een vrijstelling in box 3 (vermogensrendementsheffing) tot maximaal € 54.223. Dat scheelt u 1,2%. Daarnaast bestaat recht op een extra heffingskorting van 1,3% over het gemiddeld vrijgestelde bedrag. Tel daarbij een geprognosticeerd beleggingsrendement van 2,5% op, dan leidt dat in totaal tot een rendement van 5%.
Kunst als vrijgestelde bezitting
Schilderijen die onderdeel uitmaken van uw vermogen maar die door een museum worden beheerd en geconserveerd kunnen in waarde stijgen, terwijl deze ook worden getoond aan het publiek. Uiteraard geldt dit ook voor waardevolle muziekinstrumenten en dergelijke.
Kunst uit een verzameling zonder beleggingsdoel, wordt door de fiscus niet gezien als belast vermogen. Er hoeft dan ook geen 1,2% vermogensrendementsheffing over te worden betaald. Ook het (met winst) verkopen van een werk uit eigen verzameling is niet belast. Successierecht moet worden afgedragen als de kunst wordt nagelaten aan nabestaanden, maar een nalatenschap aan een door de Belastingdienst geregistreerde culturele instelling (ANBI) is vrij van successierecht.
Als een verzameling uit het oogpunt van een belegging wordt opgebouwd, beschouwt de fiscus dit wél als vermogen. Als een verzameling voor minimaal 70% als belegging wordt aangehouden moet over de werkelijke waarde 1,2% vermogensrendementsheffing worden betaald per jaar. In praktijk blijkt het erg lastig om te bepalen of een verzameling al dan niet een belegging is. Een verzameling kunstvoorwerpen die aan een museum ter beschikking is gesteld, wordt door de Belastingdienst niet per definitie als een belegging beschouwd. Doorgaans is over een dergelijke verzameling geen vermogensrendementsheffing verschuldigd. Zodra de verzamelaar actief is als handelaar, zal hij over de winst maximaal 52% belasting moeten betalen. BTW en onkosten zijn wel weer aftrekbaar. Dit is een complex fiscaal terrein waarover u specialistische informatie kunt inwinnen bij belastingadviseurs.